Sukhumvit VS Stationary Heavy-Rain as Event in Hadyai in 2025

 รอบนี้เป็นการนำเสนอผลคำนวณจากแบบจำลอง

พยากรณ์น้ำท่วมในพื้นที่สุขุมวิท กทม.

โดยสมมุติว่ามีเหตุการฝนตกเช่นเดียวกับที่หาดใหญ่ ปลายปี 2568

ปูพื้นกันก่อนด้วย แบบจำลองระบบระบายน้ำและการเกิดน้ำท่วมพื้นที่สุขุมวิทในกทม.

ตัวแบบจำลองที่นำมาใช้ เป็นแบบจำลองเดิมที่พัฒนาเพื่อเป็นต้นแบบ

ให้กับ กทม. เป็นตัวอย่างระบบพยากรณ์น้ำท่วมพื้นที่บริเวณสุขุมวิท

ที่เป็นการสนับสนุนงบประมาณโดย CTCN ในโครงการเสริมศักยภาพให้ กทม.

ดูรายละเอียดโครงการดังกล่าวได้ที่ link ด้านล่าง

https://www.ctc-n.org/technical-assistance/projects/strengthening-bangkok-s-early-warning-system-respond-climate-induced

ใน link ข้างบน หากเปิดดูเอกสารที่เผยแพร่เช่นเอกสาร deliverable_3_activity_2-2_updated_model.pdf 

มีรูปแสดงผลผลิตที่เป็นแบบจำลองในโครงการด้งกล่าว ดังรูปด้านล่าง

ซึ่ง ณ เวลาโครงการ เป็นแบบจำลอง MIKE Urban Flood ที่เป็นการใช้แบบจำลอง MIKE Urban ที่เป็นแบบจำลอง 1 มิติ ร่วมกับแบบจำลอง MIKE 21 FM ซึ่งเป็นแบบจำลอง 2 มิติ

โดยเมื่อป้อนข้อมูลฝนเข้าไป สั่งคำนวณ จะได้ผลคำนวณเป็นแผนที่น้ำท่วมในพื้นที่ศึกษา ดังรูปด้านล่าง

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบัน แบบจำลอง MIKE Urban ได้ถูกพัฒนาต่อยอด

และปัจจุบันเปลี่ยนมาเป็นแบบจำลองชื่อ MIKE+ แล้ว

ผมได้ขอให้ผู้เชี่ยวชาญที่ DHI ที่เดนมาร์ก ช่วงแปลงแบบจำลองเดิมมาเป็นแบบจำลอง MIKE+

จึงได้แบบจำลองสำหรับทดสอบเหตุการณ์ฝนเช่นเดียวกับหาดใหญ่ปลายปี 2568

รูปด้านล่างแสดงแบบจำลอง MIKE+ ที่ตั้งค่าแบบจำลองระบบระบายน้ำ ร่วมกับแบบจำลอง MIKE21

ก่อนหน้านี้ ผมเคยทำแบบจำลอง จำลองเหตุน้ำท่วมที่หาดใหญ่ไปแล้ว ดูได้ใน blog ก่อนหน้านี้

https://dhithailand.blogspot.com/2025/11/hadyai-flood-nov-2025.html

รอบนี้ก็จะนำข้อมูลฝนแบบเดียวกัน มาใช้กับแบบจำลองของพื้นที่สุขุมวิท

บนสมมุติฐานที่ว่า ระบบระบายน้ำทั้งหมดของ กทม. (สถานีสูบน้ำต่างๆ)

ยังทำงานได้ปกติ แม้ฝนจะตกหนัก โดยไม่มีการไหลเข้าออกของน้ำตามขอบพื้นที่ปิดล้อม

แต่เกิดจากการสูบน้ำออกจากระบบระบายน้ำเท่านั้น

ผลนี้จึงสะท้อนความสามารถของการระบายน้ำในพื้นที่เพียงอย่างเดียวเท่านั้น

เอารูปฝนรายวันในช่วงเวลาดังกล่าวจาก Blog เก่ามาให้ดูด้านล่างนี้ด้วย

การคำนวณตั้งเวลาไว้ให้คำนวณตั้งแต่วันที่ 18 พ.ย. 2568 ถึง 4 ธ.ค. 2568 

เริ่มตั้งแต่ก่อนฝนตก และดูการลดระดับหลังฝนตกหนักด้วย

อย่างไรก็ตาม ด้วยผมใช้ข้อมูลฝนรายวัน (เท่าที่หาได้จาก internet)

ระดับน้ำท่วม อาจไม่เท่าการใช้ฝนรายชั่วโมง ถ้าหามาเพิ่มได้ จะเอามาทดลองรันผลอื่นให้ดูเพิ่มเติม

แผนที่ด้านล่างแสดงระดับน้ำท่วมสูงสุดที่จะเกิดขึ้น (ฝนรายวัน)

วีดีโอแสดงการเปลี่ยนแปลงระดับน้ำรายชั่วโมงตลอดช่วงเวลาที่คำนวณ (ฝนรายวัน)

Hadyai Flood Nov 2025

 จากเหตุการน้ำท่วมภาคใต้ของไทยปลายเดือน พย. 2568 ที่ผ่านมา

บริเวณหาดใหญ่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมหนักมากกว่าที่เคยเป็นมา

ผมจำได้ว่าเคยร่วมจัดทำแบบจำลองน้ำท่วมสำหรับพื้นที่ภาคใต้

เลยกลับมาหาข้อมูลเก่าๆดู แต่ก็พบว่า ไม่มีที่ลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภา

แต่ด้วยอยากลองใช้แบบจำลองคำนวณและสร้างแผนที่น้ำท่วมจากเหตุการนี้

จึงได้ทดลองสร้างแบบจำลองจากการไม่มีข้อมูลใดๆในมือ

เริ่มจากเห็นข้อมูลตรวจวัดฝนของกรมอุตุ ที่สถานีสนามบินหาดใหญ่ 

เอาฝนตกราย 24 ชั่วโมง มาทำเป็นข้อมูลตั้งต้น 

ผมทำวันศุกร์ที่ 28 เลยมีข้อมูลถึงแค่วันศุกร์ตามรายงาน

วันที่เหลือใส่ตัวเลขน้อยๆได้กราฟฝนดังรูปด้านล่าง

จากนั้นเตรียมข้อมูลระดับความสูงของพื้นที่ 

ผมเลือกใช้ข้อมูลระดับ (DEM) จาก SRTM30 เพราะมีให้ดาวน์โหลดได้โดยตรงแบบไม่ต้องขอข้อมูลใดๆ

ใช้ตัวช่วยดาวน์โหลดผ่าน QGIS โดยเลือกพื้นที่ให้ครอบคลุมลุ่มน้ำที่ต้องการ

ได้ค่าระดับพื้นที่มาดังในรูปด้านล่าง โดยเป็นรูปที่เอา DEM ใส่ไว้ในโปรแกรมแบบจำลอง MIKE+ แล้ว

เมื่อมีข้อมูลฝนและค่าระดับแล้ว ก็ทดลองใช้แบบจำลองแบบ 2 มิติ

คำนวณว่า ถ้าฝนตกใส่พื้นที่ที่มีระดับสูงต่ำตามที่มีอยู่ จะเกิดน้ำท่วมแบบใด

ก็ได้ผลคำนวณการเกิดน้ำท่วม(ผลรายชั่วโมง) และค่าระดับน้ำสูงสุด ดังรูปด้านล่างตามลำดับ

จากระดับน้ำรายชั่วโมง ทำให้เห็นว่าข้อมูล DEM จะไม่รวมคลองระบายน้ำต่างๆ

ทำให้หลายๆที่ที่เป็นแอ่งและไม่เชื่อมต่อกันเป็นทางน้ำ จะไม่เกิดการระบายน้ำตามความเป็นจริง

เมื่อ DEM ให้ผลไม่ครอบคลุม ควรต้องมีข้อมูลหน้าตัดลำน้ำ พร้อมระดับที่มาสร้างเป็นทางน้ำ

สำหรับจำลองการไหลแบบ 1 มิติ ควบคู่ไปกับ 2 มิติ

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลหน้าตัดลำน้ำ ไม่ได้มีเปิดให้ดาวน์โหลดโดยทั่วไป (หรือมี แต่ผมยังไม่เจอ)

ก็เลยใช้วิธีสมมุติลำน้ำขึ้นมา เทียบเคียงขนาดความกว้าง และสมมุติความลึก ลดระดับจาก DEM ลงไป

และด้วยว่าไม่ได้ต้องการความแม่นยำสูงมาก แต่แค่อยากเห็นการระบายน้ำตามทางน้ำ ระหว่างแอ่งน้ำใหญ่ๆที่เห็นในแผนที่ที่จำลองจาก 2 มิติอย่างเดียว

ลำน้ำที่ผมเติมเข้าไปเพื่อจำลองการระบายน้ำ จึงเป็นดังรูปด้านล่าง

แม้จะมีข้อจำกัดของข้อมูลต่างๆที่นำมาใช้ 

แต่ก็พบว่า พอจะจำลองเหตุน้ำท่วมตั้งแต่ 20-30 พ.ย. 2568 ได้ดังภาพด้านล่าง

อย่างที่กล่าวไปตอนต้น แบบจำลองนี้สร้างขึ้นด้วยข้อมูลพื้นฐานเท่าที่หาได้

และถ้ามีข้อมูลอื่นๆมากกว่านี้ หรือที่ดีกว่านี้ ผลที่ได้ ก็จะใกล้เคียงของจริงมากขึ้น

สิ่งที่ยังปรับปรุงได้ส่วนใหญ่เป็นเรื่องของข้อมูล เช่น 

DEM อาจใช้ของหน่วยงานไทยที่ถูกต้องมากกว่านี้

ฝน อาจใช้ฝนตรวจวัดจากหลายๆสถานี สำหรับสถานที่ต่างๆ หรือ

อาจใช้ฝนแบบ 2 มิติ และรวมถึง พยากรณ์ฝนล่วงหน้า ตรงนี้ก็จะทำให้แบบจำลองนี้ กลายเป็นแบบจำลองพยากรณ์การเกิดน้ำท่วมล่วงหน้าได้เลย

เท่าที่ทราบตอนนี้มีฝนพยากรณ์ล่วงหน้า 16 วันของ GFS (NOAA) ที่สามารถโหลดมาใช้งานได้ด้วย

หน้าตัดและโครงข่ายลำน้ำ รวมถึง ประตูระบายน้ำต่างๆเป็นต้น

ทั้งนี้ ผลจำลอง จะมีรายละเอียดอื่นๆให้ดึงออกมาใช้งานได้อีกมาก เช่น

ค่าระดับน้ำที่ตำแหน่งต่างๆ

เวลาที่น้ำเริ่มท่วมในแต่ละทั้ง

ความเร็วของการเพิ่ม หรือลด ระดับน้ำของแต่ละที่

ความเร็วน้ำ ทิศทางการไหลของน้ำ

เอาไปใช้ต่อยอดงานด้านการวางแผนการจัดการน้ำ 

รวมถึงแนวทางการให้ความช่วยเหลือในเหตุฉุกเฉินคล้ายๆกันในอนาคตได้