แบบฝึกหัด สำหรับการฝึกอบรมเรื่อง Real-time Control ในแบบจำลอง MIKE+ 1D River และ 2D Overland

ชุดนี้เป็นชุดแบบฝึกหัดสำหรับการฝึกอบรมแบบจำลอง MIKE+

โดยเน้นไปที่ Real Time Control สำหรับการบริหารการระบายน้ำจากเขื่อนต่างๆ

เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ วิธีการใช้งานแบบจำลองทั้งในภาพรวม

และให้สามารถตั้งเกณฑ์การเก็บและระบายน้ำของเขื่อนในรูปแบบ Real Time Control

แบบฝึกหัด ใช้ตัวอย่างจริงของลุ่มน้ำเจ้าพระยาตั้งแต่ ปิง วัง ยม น่าน และเจ้าพระยา

แต่มีการปรับปรุงเกณฑ์การเก็บและระบายน้ำของเขื่อนต่างๆ เพื่อให้เหมาะกับการทดสอบ RTC

คู่มือฝึกอบรมและไฟล์ตัวอย่างการทำตามคู่มือสามารถ download ได้ที่นี่

คู่มือแบ่งออกเป็น 10 บท เพื่อการเรียนรู้ไปทีละส่วน

ผู้ที่สนใจสามารถฝึกอบรมได้ด้วยตนเอง โดยดูตามคู่มือ

หรืออาจดูจากวีดีโอการสอนด้านล่างได้เช่นกัน

โดยแนะนำให้เปิดด้วยความละเอียด 4K เพื่อให้มองเห็นรายละเอียดที่ชัดเจน

Chapter 01 แนะนำภาพรวมการฝึกอบรม (4 นาที)

Chapter02 การติดตั้งโปรแกรม (9 นาที)

Chapter03 แนะนำแบบจำลองสำหรับการฝึกอบรม (58 นาที)

Chapter04 ทดสอบรันแบบจำลองตัวตั้งต้นสำหรับการฝึกอบรม (10 นาที)

Chapter05 สร้างกรณีทดสอบฝนหนัก 1.5 เท่า (9 นาที)

Chapter06 สร้างกรณีควบคุมเขื่อนเพื่อเป้าหมายลดปริมาณน้ำที่นครสววรค์ (30 นาที)

Chapter07 สร้างกรณีควบคุมเขื่อนด้วย single rule curve (8 นาที)

Chapter08 รันแบบจำลองผสาน 1+2 มิติ (16 นาที)

Chapter09-1 เพิ่มโครงการบริหารน้ำในบึงบอระเพ็ด ในแบบจำลอง 1 มิติ (85 นาที)

Chapter09-2 เพิ่มโครงการบริหารน้ำในบึงบอระเพ็ด ในแบบจำลองผสาน 1+2 มิติ (35 นาที)

Chapter10 แบบฝึกหัดเพิ่มเติมอื่นๆและตัวอย่างการเพิ่มเขื่อนแก่งเสือเต้น (58 นาที)

DHI User Conference 2026

 งานสัมมนา

DHI User Conference 2026

วันที่ 29-30 มิถุนายน 2569

ณ สำนักบริการคอมพิวเตอร์ - มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ลงทะเบียน online ภายในวันที่ 22 มิถุนายน 2569

https://forms.office.com/e/L2YvAvNuuW 

กำหนดการ

Sukhumvit VS Stationary Heavy-Rain as Event in Hadyai in 2025

 รอบนี้เป็นการนำเสนอผลคำนวณจากแบบจำลอง

พยากรณ์น้ำท่วมในพื้นที่สุขุมวิท กทม.

โดยสมมุติว่ามีเหตุการฝนตกเช่นเดียวกับที่หาดใหญ่ ปลายปี 2568

ปูพื้นกันก่อนด้วย แบบจำลองระบบระบายน้ำและการเกิดน้ำท่วมพื้นที่สุขุมวิทในกทม.

ตัวแบบจำลองที่นำมาใช้ เป็นแบบจำลองเดิมที่พัฒนาเพื่อเป็นต้นแบบ

ให้กับ กทม. เป็นตัวอย่างระบบพยากรณ์น้ำท่วมพื้นที่บริเวณสุขุมวิท

ที่เป็นการสนับสนุนงบประมาณโดย CTCN ในโครงการเสริมศักยภาพให้ กทม.

ดูรายละเอียดโครงการดังกล่าวได้ที่ link ด้านล่าง

https://www.ctc-n.org/technical-assistance/projects/strengthening-bangkok-s-early-warning-system-respond-climate-induced

ใน link ข้างบน หากเปิดดูเอกสารที่เผยแพร่เช่นเอกสาร deliverable_3_activity_2-2_updated_model.pdf 

มีรูปแสดงผลผลิตที่เป็นแบบจำลองในโครงการด้งกล่าว ดังรูปด้านล่าง

ซึ่ง ณ เวลาโครงการ เป็นแบบจำลอง MIKE Urban Flood ที่เป็นการใช้แบบจำลอง MIKE Urban ที่เป็นแบบจำลอง 1 มิติ ร่วมกับแบบจำลอง MIKE 21 FM ซึ่งเป็นแบบจำลอง 2 มิติ

โดยเมื่อป้อนข้อมูลฝนเข้าไป สั่งคำนวณ จะได้ผลคำนวณเป็นแผนที่น้ำท่วมในพื้นที่ศึกษา ดังรูปด้านล่าง

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบัน แบบจำลอง MIKE Urban ได้ถูกพัฒนาต่อยอด

และปัจจุบันเปลี่ยนมาเป็นแบบจำลองชื่อ MIKE+ แล้ว

ผมได้ขอให้ผู้เชี่ยวชาญที่ DHI ที่เดนมาร์ก ช่วงแปลงแบบจำลองเดิมมาเป็นแบบจำลอง MIKE+

จึงได้แบบจำลองสำหรับทดสอบเหตุการณ์ฝนเช่นเดียวกับหาดใหญ่ปลายปี 2568

รูปด้านล่างแสดงแบบจำลอง MIKE+ ที่ตั้งค่าแบบจำลองระบบระบายน้ำ ร่วมกับแบบจำลอง MIKE21

ก่อนหน้านี้ ผมเคยทำแบบจำลอง จำลองเหตุน้ำท่วมที่หาดใหญ่ไปแล้ว ดูได้ใน blog ก่อนหน้านี้

https://dhithailand.blogspot.com/2025/11/hadyai-flood-nov-2025.html

รอบนี้ก็จะนำข้อมูลฝนแบบเดียวกัน มาใช้กับแบบจำลองของพื้นที่สุขุมวิท

บนสมมุติฐานที่ว่า ระบบระบายน้ำทั้งหมดของ กทม. (สถานีสูบน้ำต่างๆ)

ยังทำงานได้ปกติ แม้ฝนจะตกหนัก โดยไม่มีการไหลเข้าออกของน้ำตามขอบพื้นที่ปิดล้อม

แต่เกิดจากการสูบน้ำออกจากระบบระบายน้ำเท่านั้น

ผลนี้จึงสะท้อนความสามารถของการระบายน้ำในพื้นที่เพียงอย่างเดียวเท่านั้น

เอารูปฝนรายวันในช่วงเวลาดังกล่าวจาก Blog เก่ามาให้ดูด้านล่างนี้ด้วย

การคำนวณตั้งเวลาไว้ให้คำนวณตั้งแต่วันที่ 18 พ.ย. 2568 ถึง 4 ธ.ค. 2568 

เริ่มตั้งแต่ก่อนฝนตก และดูการลดระดับหลังฝนตกหนักด้วย

อย่างไรก็ตาม ด้วยผมใช้ข้อมูลฝนรายวัน (เท่าที่หาได้จาก internet)

ระดับน้ำท่วม อาจไม่เท่าการใช้ฝนรายชั่วโมง ถ้าหามาเพิ่มได้ จะเอามาทดลองรันผลอื่นให้ดูเพิ่มเติม

แผนที่ด้านล่างแสดงระดับน้ำท่วมสูงสุดที่จะเกิดขึ้น (ฝนรายวัน)

วีดีโอแสดงการเปลี่ยนแปลงระดับน้ำรายชั่วโมงตลอดช่วงเวลาที่คำนวณ (ฝนรายวัน)

Hadyai Flood Nov 2025

 จากเหตุการน้ำท่วมภาคใต้ของไทยปลายเดือน พย. 2568 ที่ผ่านมา

บริเวณหาดใหญ่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมหนักมากกว่าที่เคยเป็นมา

ผมจำได้ว่าเคยร่วมจัดทำแบบจำลองน้ำท่วมสำหรับพื้นที่ภาคใต้

เลยกลับมาหาข้อมูลเก่าๆดู แต่ก็พบว่า ไม่มีที่ลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภา

แต่ด้วยอยากลองใช้แบบจำลองคำนวณและสร้างแผนที่น้ำท่วมจากเหตุการนี้

จึงได้ทดลองสร้างแบบจำลองจากการไม่มีข้อมูลใดๆในมือ

เริ่มจากเห็นข้อมูลตรวจวัดฝนของกรมอุตุ ที่สถานีสนามบินหาดใหญ่ 

เอาฝนตกราย 24 ชั่วโมง มาทำเป็นข้อมูลตั้งต้น 

ผมทำวันศุกร์ที่ 28 เลยมีข้อมูลถึงแค่วันศุกร์ตามรายงาน

วันที่เหลือใส่ตัวเลขน้อยๆได้กราฟฝนดังรูปด้านล่าง

จากนั้นเตรียมข้อมูลระดับความสูงของพื้นที่ 

ผมเลือกใช้ข้อมูลระดับ (DEM) จาก SRTM30 เพราะมีให้ดาวน์โหลดได้โดยตรงแบบไม่ต้องขอข้อมูลใดๆ

ใช้ตัวช่วยดาวน์โหลดผ่าน QGIS โดยเลือกพื้นที่ให้ครอบคลุมลุ่มน้ำที่ต้องการ

ได้ค่าระดับพื้นที่มาดังในรูปด้านล่าง โดยเป็นรูปที่เอา DEM ใส่ไว้ในโปรแกรมแบบจำลอง MIKE+ แล้ว

เมื่อมีข้อมูลฝนและค่าระดับแล้ว ก็ทดลองใช้แบบจำลองแบบ 2 มิติ

คำนวณว่า ถ้าฝนตกใส่พื้นที่ที่มีระดับสูงต่ำตามที่มีอยู่ จะเกิดน้ำท่วมแบบใด

ก็ได้ผลคำนวณการเกิดน้ำท่วม(ผลรายชั่วโมง) และค่าระดับน้ำสูงสุด ดังรูปด้านล่างตามลำดับ

จากระดับน้ำรายชั่วโมง ทำให้เห็นว่าข้อมูล DEM จะไม่รวมคลองระบายน้ำต่างๆ

ทำให้หลายๆที่ที่เป็นแอ่งและไม่เชื่อมต่อกันเป็นทางน้ำ จะไม่เกิดการระบายน้ำตามความเป็นจริง

เมื่อ DEM ให้ผลไม่ครอบคลุม ควรต้องมีข้อมูลหน้าตัดลำน้ำ พร้อมระดับที่มาสร้างเป็นทางน้ำ

สำหรับจำลองการไหลแบบ 1 มิติ ควบคู่ไปกับ 2 มิติ

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลหน้าตัดลำน้ำ ไม่ได้มีเปิดให้ดาวน์โหลดโดยทั่วไป (หรือมี แต่ผมยังไม่เจอ)

ก็เลยใช้วิธีสมมุติลำน้ำขึ้นมา เทียบเคียงขนาดความกว้าง และสมมุติความลึก ลดระดับจาก DEM ลงไป

และด้วยว่าไม่ได้ต้องการความแม่นยำสูงมาก แต่แค่อยากเห็นการระบายน้ำตามทางน้ำ ระหว่างแอ่งน้ำใหญ่ๆที่เห็นในแผนที่ที่จำลองจาก 2 มิติอย่างเดียว

ลำน้ำที่ผมเติมเข้าไปเพื่อจำลองการระบายน้ำ จึงเป็นดังรูปด้านล่าง

แม้จะมีข้อจำกัดของข้อมูลต่างๆที่นำมาใช้ 

แต่ก็พบว่า พอจะจำลองเหตุน้ำท่วมตั้งแต่ 20-30 พ.ย. 2568 ได้ดังภาพด้านล่าง

อย่างที่กล่าวไปตอนต้น แบบจำลองนี้สร้างขึ้นด้วยข้อมูลพื้นฐานเท่าที่หาได้

และถ้ามีข้อมูลอื่นๆมากกว่านี้ หรือที่ดีกว่านี้ ผลที่ได้ ก็จะใกล้เคียงของจริงมากขึ้น

สิ่งที่ยังปรับปรุงได้ส่วนใหญ่เป็นเรื่องของข้อมูล เช่น 

DEM อาจใช้ของหน่วยงานไทยที่ถูกต้องมากกว่านี้

ฝน อาจใช้ฝนตรวจวัดจากหลายๆสถานี สำหรับสถานที่ต่างๆ หรือ

อาจใช้ฝนแบบ 2 มิติ และรวมถึง พยากรณ์ฝนล่วงหน้า ตรงนี้ก็จะทำให้แบบจำลองนี้ กลายเป็นแบบจำลองพยากรณ์การเกิดน้ำท่วมล่วงหน้าได้เลย

เท่าที่ทราบตอนนี้มีฝนพยากรณ์ล่วงหน้า 16 วันของ GFS (NOAA) ที่สามารถโหลดมาใช้งานได้ด้วย

หน้าตัดและโครงข่ายลำน้ำ รวมถึง ประตูระบายน้ำต่างๆเป็นต้น

ทั้งนี้ ผลจำลอง จะมีรายละเอียดอื่นๆให้ดึงออกมาใช้งานได้อีกมาก เช่น

ค่าระดับน้ำที่ตำแหน่งต่างๆ

เวลาที่น้ำเริ่มท่วมในแต่ละทั้ง

ความเร็วของการเพิ่ม หรือลด ระดับน้ำของแต่ละที่

ความเร็วน้ำ ทิศทางการไหลของน้ำ

เอาไปใช้ต่อยอดงานด้านการวางแผนการจัดการน้ำ 

รวมถึงแนวทางการให้ความช่วยเหลือในเหตุฉุกเฉินคล้ายๆกันในอนาคตได้

DHI CONFERENCE DAY 2025

งานสัมมนาโดย DHI ประจำปี 2568

DHI CONFERENCE DAY 2025

ความยืดหยุ่นในการบริหารจัดการน้ำ:  

รับมือความท้าทายด้านสภาพภูมิอากาศของประเทศไทยด้วยแบบจำลอง ‘MIKE Powered by DHI’

วันอังคารที่ 13 พฤษภาคม 2568 (8:30-16:30)

ที่

ห้องประชุมโบทานิค

ชั้น 5 โรงแรมเบสท์ เวสเทิร์น จตุจักร

คลิกเพื่อดูตำแหน่ง โรงแรมใน google map

กำหนดการ

(*เอกสารประกอบ หากมี สามารถคลิกเปิดจากชื่อหัวข้อบรรยาย)

08:30 - 09:00 น. - ลงทะเบียนเข้างาน

09:05 - 09:30 น. - พิธีเปิดและปาฐกถาพิเศษ ในหัวข้อ การจัดการน้ำด้วยนวัตกรรม: เสริมสร้างความยืดหยุ่นต่อสภาพอากาศเพื่ออนาคตประเทศไทย โดย ดร.รอยบุญ รัศมีเทศ ผู้อำนวยการสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์การมหาชน)

09:30 - 10:00 น. - โซลูชั่นดิจิทัลสำหรับความท้าทายด้านสภาพภูมิอากาศที่ทรัพยากรน้ำของไทยกำลังเผชิญ โดย Mr. Oluf Zeilund Jessen

10:00 - 10:15 น. - พักรับประทานกาแฟและแลกเปลี่ยนความรู้กับผู้ร่วมงาน

10:15 - 10:45 น. - ปาฐกถาพิเศษ ในหัวข้อ Sustain the Port, Drive the Future: พลิกเกมโลจิสติกส์ไทย โดย เรือโทภัทรวุฒิ กนกวรรณากร ผู้อำนวยการฝ่ายเทคโนโลยีสารสนเทศ การท่าเรือแห่งประเทศไทย

10:45 - 11:15 น. - การบรรเทาภัยคุกคามต่อทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งของประเทศไทย โดย Mr. Jesper Dørge 

11:15 - 11:45 น. – การประยุกต์ใช้แบบจำลองทางทะเลและชายฝั่งในไทย  โดย ดร.สมฤทัย ทศสะดวก คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

11:45 - 13:00 น. - พักรับประทานอาหารกลางวัน 

13:00 - 13:45 น. - ผลิตภัณฑ์แบบจำลองด้านพลังงานและแหล่งน้ำ โดย Mr. Mark Britton 

13:45 - 14:30 น. - ผลิตภัณฑ์และสาธิตการใช้งานแบบจำลองน้ำในเมือง โดย Mr. Morten Just Kjoelby 

14:30 - 14:45 น. - พักรับประทานกาแฟและแลกเปลี่ยนความรู้กับผู้ร่วมงาน 

14:45 - 15:15 น. - นำเสนอในหัวข้อ Flood inundation risk assessments for dam failures โดย ดร ทัศน์เกียรติ มีมา วิศวกรอาวุโสด้านทรัพยากรน้ำ จาก บริษัท TEAM Consulting Engineering and Management PCL. 

15:15 - 16:15 น. - ผลิตภัณฑ์แบบจำลองทางทะเลและชายฝั่ง โดย Mr. Stephen J Flood

16:15 - 16:30 น. - สรุปการประชุม - ปิดงานและก้าวต่อไปของเรา โดย Ms. Tran Thi Hong Hanh

ด้านล่างเป็นภาพรวมจากในงานสัมมนา

**************************************************************************

**************************************************************************